عفونت لثه نوعی التهاب شدید است که بر اثر تجمع پلاک و باکتری روی دندان ها و لثه ایجاد می شود. در صورت پیشرفت بیماری، بافت نگهدارنده و استخوان اطراف دندان آسیب میبینند و در نهایت ممکن است دندان ها از دست بروند. روش درمان بسته به شدت عفونت متفاوت است و میتواند شامل مداخلات جراحی یا غیرجراحی باشد.
علل عفونت لثه و التهاب آن
عفونت لثه معمولاً ناشی از تجمع باکتری ها در بافت اطراف دندان است. لثه در بخشی پایین تر از سطح قابل مشاهده به دندان ها متصل میشود و در این ناحیه فضای کوچکی وجود دارد که ورود غذا و پلاک به آن آسان است، و همین عامل می تواند شروع التهاب یا عفونت لثه باشد.
نشانه های عفونت لثه
- درد یا ناراحتی هنگام جویدن
- خونریزی لثه در هنگام مسواک زدن یا نخ دندان
- افزایش حساسیت دندان ها به گرما یا سرما
- لق شدن یا حرکت غیر طبیعی دندان ها
- بوی بد و مداوم دهان
- عقب رفتن لثه ها از سطح دندان
- ترشح چرک یا مایعات از لثه
- تغییر نحوه قرارگیری دندان ها هنگام جویدن
- تشکیل آبسه یا برآمدگی پر از چرک روی لثه
- تورم و قرمزی لثه ها
علت های عفونت لثه
- انباشته شدن پلاک و باکتری روی دندان ها و لثه
- ضعف سیستم ایمنی بدن، مانند بیماران دیابتی یا افراد مبتلا به ایدز
- زمینه های ژنتیکی و وراثتی
- ابتلا به بیماری هایی مانند سرطان یا عوارض ناشی از شیمی درمانی و رادیوتراپی
- عوامل محیطی و سبک زندگی شامل استرس، مصرف سیگار و تغذیه نامناسب
علتهای التهاب لثه
جرم یا پلاک، لایه ای نازک از باکتری است که بهطور مداوم روی دندان ها شکل می گیرد. در صورت رعایت نکردن بهداشت دهان، این پلاک ها سخت شده و به تارتار تبدیل میشوند. رشد پلاک زیر خط لثه می تواند باعث التهاب و عفونت شود و در صورت عدم درمان، لثه از دندان جدا شده و بافت نرم و استخوان اطراف آسیب میبینند، که نتیجه آن لق شدن یا حتی از دست رفتن دندان ها است و می تواند از نشانه های عصب کشی هم باشد
عوامل التهاب لثه عبارتند از:
- جرم بستن روی دندانها
- رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان
- دیابت
- تغییرات هورمونی
- استرس و اضطراب
- مرتب نبودن دندان ها
- مصرف سیگار
- مصرف داروهایی که موجب خشکی دهان میشوند
- ضعف سیستم ایمنی
۱۰ روش درمان خانگی عفونت لثه
- کمپرس یخ: یخ را در پارچه ای تمیز بپیچید و روی ناحیه آسیب دیده صورت قرار دهید تا تورم کاهش یابد (مستقیماً روی لثه نگذارید).
- کمپرس گرم: پارچه ای خیس در آب گرم را روی لثه ملتهب قرار دهید تا درد و التهاب کاهش پیدا کند.
- پیاز: تکه ای پیاز تازه را چند دقیقه روی لثه بگذارید؛ پیاز دارای خاصیت ضد باکتری و ضد التهاب است.
- سیر: خمیر سیر له شده یا جویدن یک حبه سیر می تواند باکتری ها را مهار کرده و التهاب لثه را کاهش دهد.
- چای کیسه ای: چای خنک شده را ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی لثه قرار دهید تا تانن موجود در آن التهاب را کم کند.
- آب نمک: یک قاشق چایخوری نمک را در آب گرم حل کرده و ۳۰ ثانیه در دهان بچرخانید تا باکتری ها کاهش یابند.
- میخک: جویدن میخک یا استفاده از روغن آن به کاهش درد و عفونت کمک می کند.
- خمیر جوش شیرین: ترکیب جوش شیرین و آب را روی لثه بمالید تا خاصیت ضد باکتریایی داشته باشد.
- پراکسید هیدروژن: محلول رقیق ۳٪ را برای ۳۰ ثانیه در دهان بچرخانید تا ناحیه ملتهب تمیز شود (بلعیده نشود).
- زنجبیل: خمیر تازه زنجبیل را روی لثه بمالید تا اثر ضد التهابی و تسکین دهنده داشته باشد
جمعبندی
سلامت لثه نقش مهمی در سلامت کلی بدن دارد. ترکیب روش های خانگی با رعایت دقیق بهداشت دهان و مراجعات منظم به دندان پزشک، بهترین راه برای کنترل التهاب و عفونت لثه است. اگر عفونت لثه پیشرفت کند، میتواند به بیماری پریودنتیت منجر شود؛ بیماری ای که درمان قطعی ندارد اما با مراقبت های مناسب قابل کنترل است. بنابراین رعایت منظم بهداشت دهان و پیروی از توصیه های دندان پزشک برای جلوگیری از پیشرفت بیماری ضروری است.
دندان پزشکی آوا آماده ارائه خدمات به شما است.
منابع: التهاب لثه ویکی پدیا
مقاله شما خیلی خوب بود. اغلب مردم وقتی مسواک میزنند و لثهشان خون میآید، فکر میکنند چیز مهمی نیست. میخواستم بپرسم واقعاً همین خونریزی کم چقدر میتواند خطرناک باشد؟ و چکار کنیم که مردم این موضوع را شوخی نگیرند؟
ممنون از توجه شما. متأسفانه همین خونریزی کم، اولین زنگ خطر جدی برای شروع عفونت لثه است! لثهی سالم نباید موقع مسواک زدن یا نخ دندان خون بیاید. اگر این اتفاق میافتد، یعنی لثه شما ملتهب شده است. اگر آن را نادیده بگیریم، این التهاب میتواند عمیقتر شود و کمکم باعث خرابی استخوان دور دندان و در نهایت لق شدن دندان شود. بهترین کار این است که هرکس این علامت را دید، سریعتر برای یک چکاپ ساده به دندانپزشک مراجعه کند.
در مقاله گفتید که بعضی بیماریها مثل دیابت، عفونت لثه را بدتر میکنند. آیا ممکن است کسی که دیابت دارد، با مسواک زدن معمولی نتواند لثهاش را سالم نگه دارد؟ باید چکار کنند؟
سؤال خیلی خوبی است. بله، این دو مشکل به هم وصل هستند. دیابت (اگر قند خون کنترل نشود) دفاع بدن را ضعیف میکند و لثهها راحتتر مریض میشوند. افراد دیابتی باید خیلی بیشتر و دقیقتر مراقب باشند. یعنی نه تنها باید بهداشت دهانشان عالی باشد، بلکه باید قند خونشان را هم همیشه کنترل کنند. همچنین بهتر است به جای ۶ ماه یکبار، هر ۳ یا ۴ ماه برای تمیزکاری و چکاپ به دندانپزشک مراجعه کنند.
من دیدم شما چند درمان خانگی مثل آب نمک و میخک را معرفی کردید. اینها چقدر در درمان اصلی مؤثرند؟ یعنی اگر فقط این کارها را انجام دهیم، دیگر نیاز نیست پیش دکتر برویم؟
نکته مهمی است. این درمانهای خانگی (مثل آب نمک یا کمپرس) فقط برای آرام کردن درد و کم کردن موقتی التهاب خوب هستند. آنها مثل یک “کمک اولیه” عمل میکنند. اما عفونت اصلی لثه به خاطر جرم و باکتریهای سختشده زیر لثه است که فقط دندانپزشک با دستگاه مخصوص میتواند آنها را تمیز کند. پس، اگر لثه عفونت کرده، حتماً باید برای درمان اصلی به دندانپزشک مراجعه کنید و از درمانهای خانگی به عنوان کمککننده در کنار درمان پزشکی استفاده کنید.
گفتید سیگار کشیدن و استرس هم تأثیر بدی دارند. اگر کسی سیگار را ترک کند، تأثیرش روی لثهها چقدر است؟ استرس چطوری لثهها را خراب میکند؟
ترک سیگار یکی از بهترین کارهایی است که یک فرد سیگاری میتواند برای لثههایش انجام دهد. سیگار رگهای خونی لثه را خراب میکند و نمیگذارد خون به درستی به آنها برسد و بهبود پیدا کنند. با ترک سیگار، شانس درمان و خوب شدن لثه بسیار بالا میرود. در مورد استرس، وقتی خیلی استرس دارید، بدن ضعیفتر میشود و نمیتواند جلوی باکتریها را بگیرد، در نتیجه لثهها راحتتر عفونت میکنند و بیماری سریعتر پیشرفت میکند.
توضیح دادین که پلاک و تارتار (جرم) چطور درست میشوند. میخواستم بدانم پلاک و تارتار چه فرقی دارند و ما چطور باید هر کدام را از بین ببریم؟
فرقشان خیلی ساده است:
پلاک: یک لایه نرم و چسبنده از باکتریهاست که با مسواک زدن و نخ دندان روزانه کاملاً از بین میرود.
تارتار (جرم): پلاکهایی هستند که اگر تمیز نشوند، سخت و سفت میشوند و به دندان میچسبند. تارتار را دیگر نمیتوانید با مسواک پاک کنید و حتماً باید توسط دندانپزشک و دستگاه جرمگیری تمیز شود. اگر تارتار زیر لثه بماند، قطعاً عفونت شدید لثه را ایجاد میکند.